Perspektywy rozwoju rynku funduszy inwestycyjnych w Polsce

Obecna sytuacja na rynku funduszy inwestycyjnych, która w dużej mierze jest efektem
kryzysu gospodarczego, skłania do pytań o czynniki rozwoju tej formy alokacji kapitału.
Przyczynia się do tego również rola funduszy inwestycyjnych w gospodarce, gdzie wnoszą
one istotny wkład zarówno w rozwój idei wolnorynkowej, jak i we wzrost gospodarczy kraju.
Pierwsze pytanie, jakie należy postawić, dotyczy tego, co należy rozumieć przez rozwój
funduszy inwestycyjnych. Jak się wydaje, odpowiedź powinna obejmować co najmniej trzy
elementy:

  • wzrost liczby oraz różnorodności funduszy,
  • przyrost wartości zarządzanych aktywów,
  • wzrost efektywności funkcji sprawowanych na rynku finansowym

Mając to na uwadze, warto zapytać, jakie działania należałoby podjąć, by osiągnięcie
tychże celów ułatwić. W literaturze wyróżnia się cztery kategorie czynników wspomagających
rozwój funduszy wspólnego inwestowania, a mianowicie:

  • czynniki prawno-podatkowe,
  • czynniki społeczno-psychologiczne,
  • czynniki makroekonomiczne,
  • czynniki mikroekonomiczne

Czynniki prawno-podatkowe

Podstawowa kategoria czynników, która umożliwia tworzenie funduszy inwestycyjnych, a następnie reguluje ich funkcjonowanie, to czynniki prawno-podatkowe. Obejmuje ona swym zasięgiem ustawodawstwo dotyczące rynku fi nansowego oraz segmentu funduszy inwestycyjnych, włączając w to także regulacje podatkowe. Priorytetem jest tutaj zapewnienie odpowiedniej ochrony kapitału oraz praw inwestorów. Istotny jest również charakter przepisów determinujących zasady tworzenia nowych funduszy, gdyż ich zbytnia restrykcyjność oraz decyzyjna rozwlekłość w czasie może skutecznie przeciwdziałać ekspansji funduszy wspólnego inwestowania. Ze względu na otoczenie międzynarodowe oraz udział w różnego rodzaju porozumieniach ważne staje się też dostosowanie krajowych regulacji do prawa międzynarodowego (np. w przypadku Polski – do prawa unijnego). Swój wkład mają również wspomniane wcześniej ustawy o podatku od dochodów kapitałowych, ponieważ nie tylko kształtują one preferencje społeczeństwa co do formy alokacji oszczędności, lecz również do pewnego stopnia określają koszty i dochody netto z inwestycji. Ostatnim elementem wydaje się nałożony ustawowo obowiązek informowania inwestorów o efektach działalności funduszy, co przyczynia się do ograniczenia asymetrii
informacji na rozbudowanym rynku finansowym. Ocena dokonań polskiej władzy ustawodawczej w zakresie wymienionych priorytetów pozwala stwierdzić, iż nie odbiegają one od standardów krajów rozwiniętych. Podstawowe akty prawne w tej materii to: ustawa o funduszach inwestycyjnych, ustawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, ustawy regulujące obrót innego typu instrumentami finansowymi oraz ustawa o tzw. podatku Belki.

Czynniki rozwoju społeczno-psychologiczne

Wymieniony obowiązek informacyjny funduszy przekłada się do pewnego stopnia na budowanie świadomości społeczeństwa, które zapoznaje się z innowacjami rynku finansowego. Co więcej, w ten sposób kształtuje się także skłonność do oszczędzania. Mając łatwy dostęp do raportów wynikowych funduszy, społeczeństwo szybko dostrzega, że oszczędzanie jest opłacalne i że – niezależnie od sytuacji rynkowej – wśród ofert funduszy można odnaleźć dochodową lokatę.

Edukacja społeczeństwa polskiego w zakresie rynku finansowego wciąż wymaga nakładów finansowych. Większość środków Polaków znajduje się na depozytach bankowych – nie korzystają oni bowiem z dostępnych możliwości alternatywnych form oszczędzania, ponieważ mają ograniczone zaufanie do instytucji finansowych.

Czynniki rozwoju makroekonomiczne

Kolejna grupa czynników ma wymiar makroekonomiczny. Wśród nich wymienia się stopień rozwoju gospodarczego kraju, który przekłada się na zamożność społeczeństwa, oraz wysokość oszczędności. Ważną rolę odgrywa także stopień rozwoju rynku finansowego i ceny instrumentów finansowych, bezpośrednio warunkujących wartość tytułów uczestnictwa funduszy, a przez to także ich atrakcyjność. Ponadto polityka monetarna państwa wpływa na rentowność instrumentów rynku finansowego, i tym samym warunkuje zarówno rozwój samego rynku, jak i instytucji wspólnego inwestowania. To zaś przekłada się na obecność wykwalifikowanej kadry specjalistów oraz wartość lokowanych aktywów. Pozycja Polski w zakresie czynników makroekonomicznych nie jest pierwszorzędna. Pomimo wzrostu zamożności społeczeństwa, PKB per capita stanowi dopiero ponad połowę średniej unijnej (UE-27)68. Co więcej, polski rynek fi nansowy jest bardzo podatny na fluktuacje, o czym świadczy wysokość stóp procentowych reprezentująca premię za ryzyko. W strefi e euro stopy są średnio o 2 p.p. niższe. Do tego dochodzi niewielki rozmiar warszawskiego parkietu, gdzie notowane są zaledwie 374 spółki. Dla porównania,
na giełdzie londyńskiej jest to ponad 2500 spółek.

Czynniki rozwoju mikroekonomiczne

Ostatnią grupą czynników są czynniki mikroekonomiczne, „wśród których najwięcej uwagi poświęca się wynikom funduszy inwestycyjnych oraz ich przewidywalności, a także wielkości i strukturze kosztów związanych z działalnością funduszy”69. Prowadzone są badania mające odpowiedzieć na pytanie, czy fundusze posiadają zdolność osiągania ponadprzeciętnych wyników, przy czym próg przeciętności prezentowany jest przez wybrany portfel wzorcowy (benchmark). Równolegle analizuje się efektywność kosztową instytucji wspólnego inwestowania. Wyniki tych przedsięwzięć monitorują stan segmentu oraz decydują o atrakcyjności tej formy alokacji kapitału w porównaniu do form alternatywnych. Stanowią one jednocześnie kryterium konkurencyjności danego funduszu względem pozostałych instytucji tego typu. Do czynników mikroekonomicznych zalicza się także dystrybucję tytułów uczestnictwa funduszy, gdyż poziom ich dostępności warunkuje wysokość aktywów, jakie skłonni będą w nich ulokować potencjalni inwestorzy.

Eksploatacja czynników mikroekonomicznych w Polsce wciąż wymaga nakładów pracy. O ile bowiem dostępność tytułów uczestnictwa funduszy dzięki szybkiej komputeryzacji oraz nieustannie poszerzanej ofercie banków stosunkowo szybko się zwiększa, o tyle analizy zyskowności funduszy wymagają ciągłego dostosowywania do aktualnego etapu rozwoju rynku funduszy inwestycyjnych. Istotnym punktem odniesienia w tej kwestii są badania naśladujące dorobek Amerykanów lub Brytyjczyków, przeciwstawione elementarnym wskaźnikom w rodzaju stopy zwrotu w wybranym okresie lub jej wariancji, na których zwykle opierają się portale internetowe o tematyce inwestycyjnej. Wśród krajowych opracowań od czasu do czasu pojawiają się kolejne analizy związane z funkcjonowaniem funduszy inwestycyjnych, poruszające coraz inne aspekty ich działalności. Z perspektywy 2009 r., gdy z pewną ostrożnością można mówić o zakończeniu kryzysu, jednym z najważniejszych elementów nowych badań wydaje się uwzględnienie wpływu załamania finansowego. Istotna wydaje się też dalsza implementacja propozycji pochodzących z zagranicznych doświadczeń, dostosowana do polskich realiów. Bezsprzecznie pomoże to we właściwej ocenie działalności inwestycyjnej funduszy.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
Perspektywy rozwoju rynku funduszy inwestycyjnych w Polsce, 10.0 out of 10 based on 1 rating

More About

View Posts - Visit Website

Comments are closed.