Metody badania efektywności funduszy inwestycyjnych

Badanie efektywności funduszy inwestycyjnych pozwala odpowiedzieć na pytanie o dodatkową stopę zwrotu, jaką są one zdolne wypracować w wyniku dokonywanych lokat, oraz o ryzyko, które tym lokatom towarzyszy. M.in. na tej podstawie wnioskuje się o umiejętnościach kadry zarządzającej, by w przypadku niekorzystnych wyników móc zatrudnić menedżerów o wyższych kwalifikacjach. Ponadto w ramach badań efektywności prowadzone są analizy wpływu poszczególnych charakterystyk funduszy na osiągane przez nie wyniki oraz dyskutowane są problemy zarówno metodologiczne, jak i merytoryczne, które mogą pojawić się przy próbie oceny działalności funduszy.

Model wyceny aktywów kapitałowych

Dotychczas znakomita większość analiz efektywności funduszy opierała się na modelu wyceny aktywów kapitałowych (Capital Assets Pricing Model, CAPM) oraz jego rozwinięciach. Model ów został zbudowany w latach 60. XX w. równolegle przez Williama Sharpe’a70 oraz Johna Lintnera. W pracach obu autorów fundament modelu stanowi teoria portfelowa Harry’ego Markowitza z 1959 r., przez co model wnosi wiele mocnych założeń, które – choć w praktyce trudne do utrzymania – umożliwiają otrzymanie prostego i przejrzystego opisu funkcjonowania rynku kapitałowego. Wśród podstawowych założeń wymienia się następujące:

  • wszyscy inwestorzy mają awersję do ryzyka,
  • wszyscy inwestorzy dążą do maksymalizacji krańcowej użyteczności,
  • wszyscy inwestorzy kupują walory po cenie rynkowej,
  • wszyscy inwestorzy są homogeniczni co do oczekiwanej stopy zwrotu z aktywów,
  • rozkłady prawdopodobieństwa stóp zwrotu są rozkładami normalnymi,
  • na rynku występują aktywa wolne od ryzyka,
  • inwestorzy mogą pożyczać po stopie wolnej od ryzyka,
  • aktywa są podzielne i łatwo zbywalne,
  • aktywa można kupować i sprzedawać bez dodatkowych prowizji i opłat.

Wszystkie postulaty można ująć w jedno założenie rynku efektywnego, którego uczestnicy posiadają pełną informację o dostępnych walorach. Podejmowane w takich warunkach decyzje alokacyjne przekładają się na nieustanną równowagę rynku. Można wówczas skonstruować portfel aktywów i, który w w-tej części składać się będzie z wybranych ryzykownych walorów r oraz w części (1-w) z aktywów rynkowych tworzących portfel efektywny m – taki, który w danych warunkach generuje najwyższą stopę zwrotu przy ustalonym ryzyku. Oczekiwana stopa zwrotu oraz wariancja tak utworzonego portfela przedstawiają się następująco:

fundusze_inwestycyjne_1

Po pewnych przekształceniach74 otrzymuje się równanie modelu CAPM:

fundusze_inwestycyjne_2

lub w częściej spotykanej postaci:

fundusze_inwestycyjne_3

Jak wynika z powyższego równania, model wyceny aktywów kapitałowych określa relację oczekiwanej stopy zwrotu z inwestycji do towarzyszącego jej ryzyka, nadając jej charakter wprost proporcjonalny. Oznacza to, iż osiągnięcie zysku przekraczającego wartość stopy wolnej od ryzyka jest możliwe tylko przy jednoczesnym podjęciu ryzyka inwestycyjnego, reprezentowanego w równaniu (3) przez parametr β. Im większe ryzyko inwestor jest w stanie zaakceptować, tym większych zysków może oczekiwać w przyszłości. Jedynym ograniczeniem jest bieżąca sytuacja rynkowa, określająca zbiór portfeli, jakie w jej ramach mogą zostać utworzone (zob. wykres 5). Pozwala ona na wybór portfela m o optymalnym stosunku oczekiwanego zwrotu do ryzyka spośród portfeli minimalizujących ryzyko, które znajdują się na krzywej b. Co więcej, możliwość pożyczania środków po stopie wolnej od ryzyka sprawia, że każdy racjonalny inwestor dostosowuje proporcje lokat w swoim portfelu tak, aby jego relacja zysk–ryzyko była identyczna jak dla portfela t. Operacja ta jest tożsama z utworzeniem kombinacji aktywów wolnych od ryzyka i portfela optymalnego m, by znaleźć się na krzywej efektywności a, w literaturze anglojęzycznej określanej jako Capital Market Line.

Jeśli wszyscy inwestorzy posiadają portfel utworzony według tej samej proporcji, to portfel posiadanych przez nich aktywów ryzykownych musi być ważonym portfelem rynkowym (value-weight market portfolio), przy czym wagi poszczególnych walorów odpowiadają udziałowi ich kapitalizacji w kapitalizacji całego rynku.

Możliwości alokacyjne inwestorów wg oczekiwanej stopy zwrotu i ryzyka

fundusze_inwestycyjne_4

Ocena działalności funduszy wspólnego inwestowania w ramach podstawowego modelu wyceny aktywów kapitałowych odbywa się poprzez pomiar premii, jaką dany fundusz zdołał wypracować ponad dochód rynkowy i stopę wolną od ryzyka. Wówczas równanie CAPM (3) jest uogólniane do następującej postaci:

fundusze_inwestycyjne_5

Dodatnia wartość α jest dowodem na to, iż funduszowi udało się pobić rynek, natomiast wartość zerowa lub ujemna świadczą odpowiednio o wynikach równych lub poniżej średniej rynkowej.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

More About

View Posts - Visit Website

Comments are closed.